Bijgewerkt op 18 november 2026.
Voor de meeste clubs in de Eredivisie is het seizoen na 34 speelronden voorbij. Voor een paar clubs begint dan nog een extra hoofdstuk: de play-offs om Europees voetbal. In een korte knock-outreeks strijden zij om een laatste ticket voor de voorrondes van een Europees toernooi. In dit stuk leggen we uit hoe dat werkt en waarom de KNVB voor deze opzet heeft gekozen.
Welke plekken leveren Europees voetbal op?
Hoeveel Nederlandse clubs in Europa mogen spelen en in welk toernooi, hangt af van de UEFA-coëfficiënt van Nederland. Die coëfficiënt wordt berekend op basis van de resultaten van Nederlandse clubs in Europese wedstrijden over de afgelopen vijf seizoenen. Hoe beter de Nederlandse clubs presteren, hoe meer en hoe betere startplekken de Eredivisie krijgt.
Dat merkt de Eredivisie in het seizoen 2026/27. In het seizoen 2025/26 raakte Nederland de belangrijke zesde plaats op de UEFA-ranglijst kwijt. Daardoor levert de Eredivisie van dit seizoen nog vijf Europese tickets op, waar dat er eerder meer waren. De verdeling ziet er zo uit:
- de kampioen plaatst zich rechtstreeks voor de competitiefase van de Champions League;
- de nummer twee begint in de derde voorronde van de Champions League en moet dus twee rondes overleven;
- de nummer drie begint in de tweede voorronde van de Europa League;
- de winnaar van de KNVB-beker gaat naar de competitiefase van de Europa League;
- de nummers vier tot en met zeven spelen de play-offs om een plek in de tweede voorronde van de Conference League.
Ter vergelijking: een seizoen eerder leverde ook de tweede plaats nog rechtstreeks de competitiefase van de Champions League op, en begon de nummer drie in de derde voorronde van dat toernooi.
Hoe werken de play-offs?
De play-offs worden gespeeld door de hoogst geëindigde clubs die zich niet rechtstreeks voor Europees voetbal hebben geplaatst. In de huidige opzet doen vier clubs mee. Zij spelen een halve finale en een finale over één wedstrijd, waarbij de hoogst geëindigde club thuis speelt. De winnaar van de finale krijgt het Europese ticket.
Wint een club die al via de ranglijst Europees voetbal heeft de beker, dan schuiven de plekken door. In 2025/26 gebeurde dat: AZ won de beker en eindigde als zevende, waardoor de nummers vijf, zes, acht en negen in de play-offs terechtkwamen. Ajax, dat als vijfde was geëindigd, versloeg in de halve finale FC Groningen met 2-0 en won de finale tegen FC Utrecht na 1-1 met 4-3 na strafschoppen. Het Amsterdamse ticket betekende wel een vroege start: de tweede voorronde van de Conference League wordt al in juli gespeeld.
Het format is in de loop der jaren meerdere keren aangepast. Soms werden de rondes over twee wedstrijden gespeeld, soms over één wedstrijd. Ook het aantal deelnemende clubs is veranderd. Wie wil weten hoe het in een bepaald seizoen precies zit, vindt de actuele regels bij de KNVB.
Waarom bestaan de play-offs?
De play-offs werden in Nederland ingevoerd om de competitie langer spannend te houden. Zonder play-offs zou een club die halverwege het seizoen op de vijfde plaats staat, met weinig kans om hoger te komen en geen gevaar om te zakken, weinig meer te spelen hebben. Door de play-offs blijft een plek in het linkerrijtje tot het einde van het seizoen waardevol.
Ook commercieel zijn de play-offs aantrekkelijk. Ze leveren extra wedstrijden op, extra televisie-inkomsten en extra kaartverkoop. Voor clubs is een Europees ticket bovendien financieel en sportief interessant: wie de groeps- of competitiefase haalt, verdient premies van de UEFA en kan spelers in de etalage zetten.
Kritiek op het systeem
Er is ook kritiek op de play-offs. Tegenstanders vinden het oneerlijk dat een club die na 34 wedstrijden als vijfde eindigde, in een paar wedstrijden kan worden ingehaald door een club die veel lager eindigde. Een seizoen lang presteren zou zwaarder moeten wegen dan een paar wedstrijden aan het einde. Ook wordt erop gewezen dat de play-offs het seizoen verlengen, wat ten koste kan gaan van de rust voor spelers en de voorbereiding op het nieuwe seizoen.
Voorstanders wijzen er juist op dat de play-offs voor spanning zorgen en dat de hoogst geëindigde club een voordeel krijgt. De discussie komt regelmatig terug; ook de afgelopen jaren werd over afschaffing gesproken. In het seizoen 2026/27 staan de play-offs echter gewoon op het programma.
De laatste speelronde als voorspel
Door de play-offs krijgt de laatste speelronde van de Eredivisie een extra dimensie. Naast de strijd om de titel en tegen degradatie wordt er ook gestreden om de plekken die toegang geven tot de play-offs. Clubs die net buiten die plekken staan, spelen op de laatste speeldag vol voor de winst, terwijl clubs die er al zeker van zijn, soms kunnen rouleren.
Wat een Europees ticket oplevert
Voor een middelgrote club kan een Europees ticket veel betekenen. Het levert niet alleen geld op, maar ook ervaring voor jonge spelers, aandacht van scouts en sponsors en mooie avonden voor de supporters. Tegelijk betekent het een drukker programma in de zomer en het najaar, wat een kleine selectie flink kan belasten.
Clubs moeten daarom goed afwegen hoe ze hun selectie samenstellen. Een vroege uitschakeling in de voorrondes is sportief jammer, maar kan ook voordelen hebben voor de competitie. Een lange Europese campagne is fantastisch, maar vraagt veel van spelers en staf.
Tot slot
De play-offs om Europees voetbal zijn een vast onderdeel geworden van het Nederlandse voetbalseizoen. Ze zorgen voor extra spanning in de laatste maanden, geven clubs een tweede kans op Europees voetbal en leveren supporters extra wedstrijden op. Over de eerlijkheid van het systeem wordt gediscussieerd, maar dat het de competitie tot de laatste speelronde levendig houdt, staat buiten kijf.



