Bijgewerkt op 18 november 2026.
Wie de Eredivisie volgt, weet dat een speelronde zelden op één moment wordt afgewerkt. Er zijn wedstrijden op vrijdagavond, op zaterdag en op zondag, en soms ook op een doordeweekse avond. Af en toe wordt een speelronde zelfs in delen gespeeld, omdat een aantal clubs elders verplichtingen heeft. Hoe komt zo’n speelschema tot stand, en waarom ziet het er elk seizoen weer anders uit?
De speeldagenkalender en het programma
Het begint met de speeldagenkalender. Daarin legt de KNVB vast in welke weekenden er wordt gespeeld, wanneer de winterstop valt en wanneer de laatste speelronde plaatsvindt. Bij het opstellen van die kalender moet rekening worden gehouden met interlandperiodes van de FIFA en de UEFA, met de data van Europese clubwedstrijden en met de bekercompetitie. Ook grote toernooien, zoals een EK of WK in de zomer, beïnvloeden het begin en einde van het seizoen. In 2026, het jaar van het WK in de Verenigde Staten, Canada en Mexico, eindigde het seizoen 2025/26 op 17 mei, ruim voor de start van het toernooi in juni. Het seizoen 2026/27 begon op 7 augustus 2026 en loopt tot 23 mei 2027.
Daarna volgt het eigenlijke competitieprogramma: welke club in welke speelronde tegen welke tegenstander speelt. Dat programma wordt met behulp van computerprogramma’s opgesteld, waarbij allerlei wensen en beperkingen worden meegenomen. Clubs kunnen voorkeuren aangeven, en gemeenten en politie hebben een stem als het gaat om de veiligheid rond bepaalde wedstrijden.
Waarom niet alles tegelijk?
Het spreiden van wedstrijden over het weekend heeft verschillende redenen. De belangrijkste is televisie. Omroepen die de uitzendrechten hebben gekocht, willen zo veel mogelijk wedstrijden live kunnen uitzenden. Als alle wedstrijden tegelijk zouden beginnen, kan een kijker er maar één tegelijk volgen. Door de wedstrijden te spreiden ontstaat er een heel weekend aan live voetbal, van vrijdagavond tot zondagavond.
Een tweede reden is veiligheid. Politie en gemeenten hebben beperkte capaciteit, en bij risicowedstrijden willen ze voldoende mensen kunnen inzetten. Als er in één regio twee risicowedstrijden tegelijk zouden plaatsvinden, wordt dat lastig. Daarom wordt er bij het opstellen van het programma rekening mee gehouden dat bepaalde wedstrijden niet tegelijk worden gespeeld. Hoe afhankelijk het programma is van de politie, bleek in de zomer van 2024: de Klassieker tussen Feyenoord en Ajax van 1 september moest worden uitgesteld vanwege acties van de politie.
Een derde reden is de Europese agenda. Clubs die doordeweeks in Europa spelen, krijgen vaak extra hersteltijd door hun competitiewedstrijd in het weekend later te plannen of zelfs te verplaatsen. Omgekeerd kan een club die op donderdag speelt, liever niet op vrijdag of zaterdag in actie komen. Sinds de invoering van de nieuwe competitiefase in de Europese toernooien in 2024/25 is die puzzel groter geworden. In de Champions League worden nu acht in plaats van zes groepswedstrijden gespeeld, waarvan de laatste twee in januari. In het seizoen 2026/27 vallen die op 19/20 en 27 januari 2027, kort na de winterstop.
Speelrondes in delen
Soms wordt een speelronde in delen afgewerkt. Dat gebeurt bijvoorbeeld wanneer een aantal clubs in de KNVB-beker of in Europa verplichtingen heeft, of wanneer het stadion van een club niet beschikbaar is vanwege een concert of ander evenement. Ook bij verplaatste wedstrijden door slecht weer, een bekerfinale of andere omstandigheden ontstaat er een programma waarin niet alle clubs tegelijk in actie komen.
Voor de ranglijst kan dat verwarrend zijn. Clubs hebben dan tijdelijk niet evenveel wedstrijden gespeeld, en een koploper kan bijvoorbeeld een wedstrijd minder hebben gespeeld dan een achtervolger. In zulke periodes is het verstandig om ook naar het aantal verliespunten te kijken: het aantal punten dat een club heeft laten liggen. Dat geeft een eerlijker beeld van wie er werkelijk voorstaat.
Tijdens het seizoen kan er nog veel veranderen
Het programma dat in de zomer wordt gepubliceerd, ligt niet helemaal vast. Vooral de exacte aanvangstijden worden pas later bepaald, in overleg met de omroep, de clubs en de veiligheidsdiensten. Een wedstrijd die gepland stond op zaterdagavond, kan zo naar zondagmiddag verschuiven. Voor supporters die een reis plannen of een kaartje kopen, is het daarom verstandig om de definitieve aanvangstijd goed in de gaten te houden.
De laatste speelronde: alles tegelijk
Er is één belangrijke uitzondering op de spreiding: aan het einde van het seizoen worden wedstrijden waarin nog veel op het spel staat, tegelijk gespeeld. Dat gebeurt om te voorkomen dat clubs weten wat er elders is gebeurd en daar hun spel op kunnen aanpassen. Op de laatste speelronde beginnen alle wedstrijden daarom op hetzelfde moment, wat zorgt voor een bijzondere middag waarop de stand van minuut tot minuut kan veranderen.
De positie van supporters
Supporters zijn niet altijd blij met het speelschema. Wedstrijden op vrijdagavond of zondagavond zijn voor uitsupporters lastig, vooral als ze een lange reis moeten maken. Supportersverenigingen pleiten daarom regelmatig voor meer rekening met de wensen van de fans. Tegelijk zijn clubs financieel afhankelijk van de inkomsten uit televisierechten, en die zijn weer gekoppeld aan de afspraken over aanvangstijden. Die afspraken liggen voor langere tijd vast: de samenwerking met ESPN, dat alle Eredivisiewedstrijden live uitzendt, is in 2024 met vijf jaar verlengd tot en met 2030.
Het is een voortdurend zoeken naar een balans tussen commerciële belangen, sportieve eerlijkheid, veiligheid en de beleving van de supporter in het stadion.
Tot slot
Achter elke speelronde in de Eredivisie zit een ingewikkelde puzzel van televisie, veiligheid, Europese verplichtingen en wensen van clubs. Dat er soms maar een handvol wedstrijden in een weekend wordt gespeeld, of dat een speelronde verspreid wordt over meerdere dagen, is daar het gevolg van. Wie de puzzel begrijpt, kijkt met andere ogen naar het programma en weet ook beter hoe hij de ranglijst in zo’n periode moet lezen.



