woensdag 18 november 2026
Voetbal

Vitesse en het GelreDome: het stadion met een dak dat open kan en een veld dat naar buiten schuift

Het GelreDome in Arnhem was bij de opening een van de modernste stadions van Europa, met een schuifdak en een verrijdbaar veld. Over de techniek, de concerten en de turbulente jaren van Vitesse sinds de degradatie in 2024.

Sportportaal redactie ·
Het GelreDome in Arnhem van buiten
Foto: Arnhemcity12 via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Bijgewerkt op 18 november 2026.

Wie over de A12 bij Arnhem rijdt, ziet hem liggen: een grote, grijze doos met lichtmasten en een dak dat er van buitenaf vrij gewoon uitziet. Toch is het GelreDome een van de technisch meest bijzondere stadions van Nederland. Het dak kan open en dicht, en het grasveld kan in zijn geheel naar buiten worden gereden. Voor Vitesse, de vaste bespeler, is het stadion al ruim een kwart eeuw het thuis. In dit stuk kijken we naar het ontstaan, de techniek en de rol van het stadion in het Nederlandse voetbal.

Van Nieuw-Monnikenhuize naar de rand van de stad

Vitesse is een van de oudste betaaldvoetbalclubs van Nederland; de club werd in 1892 opgericht. Lange tijd speelde de club in Nieuw-Monnikenhuize, een klassiek stadion in de stad met een sfeer die veel oudere supporters zich nog goed herinneren. In de jaren negentig groeiden de ambities. De club wilde een stadion dat niet alleen geschikt was voor voetbal, maar ook voor concerten, beurzen en andere evenementen. Zo ontstond het plan voor een multifunctioneel stadion aan de zuidoostkant van Arnhem, vlak bij de snelweg.

Het GelreDome werd in 1998 geopend. Het stadion biedt plaats aan zo’n 21.000 tot 25.000 bezoekers, afhankelijk van de inrichting. Bij concerten, waarbij ook op het veld publiek staat, kunnen er meer mensen in.

Een dak dat open en dicht kan

Het eerste opvallende element is het beweegbare dak. Met een gesloten dak kunnen wedstrijden en evenementen worden gehouden ongeacht het weer. Dat maakt het stadion aantrekkelijk voor organisatoren van concerten en shows, die zo minder afhankelijk zijn van het Nederlandse klimaat. Bij voetbalwedstrijden staat het dak meestal open, omdat gras zon en wind nodig heeft om goed te groeien en omdat spelers en supporters het spel liever in de buitenlucht beleven.

Een dicht dak verandert ook de akoestiek. Supportersgezang klinkt harder en blijft langer hangen. Bij sommige wedstrijden is dat een voordeel voor de thuisploeg; bij andere wedstrijden, in de winter, is het vooral prettig voor de toeschouwers die droog en uit de wind zitten.

Het verrijdbare veld

Het tweede, nog bijzonderdere element is het veld zelf. Het grasveld ligt in een enorme bak die als geheel uit het stadion kan worden gereden. Zo kan het gras buiten in zon en wind staan wanneer er binnen een concert of beurs plaatsvindt. Onder het veld ligt dan een betonnen vloer waarop podia, tribunes of stands kunnen worden gebouwd.

Bij de opening was dit concept vrij uniek in Europa. Later zijn vergelijkbare oplossingen ook elders gebruikt, onder meer in Duitsland. Het systeem lost een probleem op waar veel multifunctionele stadions mee kampen: gras dat onder een gesloten dak en na grote evenementen te weinig licht en lucht krijgt en daardoor beschadigd raakt. Toch is het geen perfecte oplossing. Het verplaatsen van het veld kost tijd, en ook een verrijdbaar veld blijft gevoelig voor slijtage.

Wat betekent het stadion voor Vitesse?

Voor Vitesse is het GelreDome lange tijd een visitekaartje geweest. Een modern stadion trekt sponsors, laat supporters comfortabel zitten en geeft spelers een podium. Tegelijk heeft het stadion de club ook voor uitdagingen gesteld. Vitesse is geen eigenaar van het stadion maar huurder, en de verhouding tussen club en stadionexploitant is in de loop der jaren regelmatig onderwerp van discussie geweest. Het stadion is eigendom van Nedstede. Ook de financiële situatie van de club zelf kende de afgelopen jaren grote ups en downs, met licentieproblemen en puntenaftrek als gevolg.

Sportief heeft het stadion mooie avonden gekend. Vitesse won in 2017 de KNVB-beker, de eerste grote prijs uit de lange clubgeschiedenis, en speelde regelmatig Europees voetbal. Op zulke avonden laat het GelreDome zien waarvoor het ooit is gebouwd: een volle, overdekte kom waar het geluid van de tribunes rondzingt.

De zware jaren sinds 2024

Hoe groot die problemen waren, bleek vanaf 2024. In april van dat jaar kreeg Vitesse achttien punten aftrek wegens herhaalde overtredingen van de licentie-eisen van de KNVB. Daarmee was degradatie een feit, na 35 seizoenen op rij in de Eredivisie. Kort daarna werd ook de proflicentie ingetrokken. Dankzij steun van supporters en lokale financiers werd die intrekking in augustus 2024 in beroep teruggedraaid, zodat de club in de Eerste Divisie kon beginnen.

Ook daar bleef het onrustig. Nieuwe puntenstraffen zorgden ervoor dat Vitesse het seizoen 2024/25 als laatste afsloot, en in juli 2025 trok de licentiecommissie de proflicentie opnieuw in. De Eerste Divisie begon daardoor zonder Vitesse aan het seizoen 2025/26. Op 3 september 2025 schorste het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden de intrekking echter, waarna de club alsnog mocht meedoen en vier gemiste wedstrijden moest inhalen. Met twaalf punten aftrek eindigde Vitesse als vijftiende.

In mei 2026 keurde de licentiecommissie de overdracht van de aandelen aan de Sterkhouders van Vitesse goed, een groep regionale ondernemers. Daarmee kwam de club na bijna zestien jaar weer in Nederlandse handen. In juli 2026 verwierp de Hoge Raad bovendien het cassatieberoep van de KNVB, al loopt de bodemprocedure over de licentie nog. In het seizoen 2026/27 speelt Vitesse voor het derde jaar op rij in de Eerste Divisie, met de play-offs om promotie als doel. Het GelreDome is voor de club daarmee voorlopig vooral een stadion van herinneringen en hoop.

Meer dan voetbal

Het GelreDome is ook een van de grotere concertlocaties van het land, met plaats voor ongeveer 34.000 bezoekers bij een traditionele podiumopstelling en tot zo’n 41.000 als het podium midden in de zaal staat. In mei 2026 gaven Suzan & Freek er tien uitverkochte concerten, waarmee ze het record van Marco Borsato evenaarden. Nationale en internationale artiesten treden er op, en er worden dance-evenementen, beurzen en bedrijfsfeesten gehouden. Voor de regio levert dat bezoekers en omzet op. Het stadion ligt bovendien gunstig bereikbaar aan de snelweg, met grote parkeerterreinen rond het stadion.

Die combinatie van functies maakt het GelreDome tot een voorbeeld voor andere steden. Wie een stadion bouwt, wil het liefst dat het vaker dan zeventien keer per jaar gebruikt wordt. Tegelijk laat Arnhem ook de spanning zien tussen voetbal en evenementen: de agenda moet worden gedeeld, en de kwaliteit van het gras blijft een voortdurende zorg.

Een stadion als bezoekersbeleving

Voor wie het stadion bezoekt, valt vooral de compactheid op. De tribunes liggen relatief dicht op het veld, wat de sfeer ten goede komt. Bij een gesloten dak heb je soms het gevoel in een grote hal te zitten in plaats van in een voetbalstadion; bij een open dak ervaar je juist de combinatie van moderne voorzieningen en een klassieke buitenwedstrijd.

Supporters van Vitesse hebben inmiddels hun eigen tradities in het stadion opgebouwd. Dat zij de club in de moeilijkste jaren uit haar geschiedenis bleven steunen, ook financieel, laat zien hoe een modern gebouw toch een thuis is geworden.

Tot slot

Het GelreDome was bij de opening zijn tijd vooruit, met een schuifdak en een veld dat naar buiten kan worden gereden. Het stadion is een herkenningspunt geworden voor Arnhem en voor Vitesse, al heeft de club er niet alleen succesvolle jaren gekend. Of Vitesse er ooit weer Eredivisievoetbal speelt, hangt af van de sportieve resultaten en van de afloop van de juridische strijd om de licentie. Voor wie geïnteresseerd is in stadionarchitectuur is het in elk geval een van de interessantste voetbalarena’s van Nederland.