Bijgewerkt op 18 november 2026.
Het dorp Hoogerheide, in het westen van Noord-Brabant, is voor de meeste Nederlanders geen bekende plaats. Voor liefhebbers van het veldrijden ligt dat anders. Op het parcours bij Hoogerheide wordt al jaren een van de belangrijkste crossen van het seizoen verreden, en het dorp was meerdere keren gastheer van het wereldkampioenschap. In dit artikel kijken we naar de geschiedenis van veldrijden in Hoogerheide en naar wat deze sport zo aantrekkelijk maakt.
Wat is veldrijden?
Veldrijden, ook wel cyclocross genoemd, is een wintersport op de fiets. Renners rijden rondjes over een parcours van enkele kilometers, met gras, zand, modder, bossen, heuvels en kunstmatige hindernissen. Op sommige stukken moeten ze afstappen en de fiets dragen, bijvoorbeeld bij trappen, steile hellingen of balken. Een wedstrijd bij de profs duurt ongeveer een uur. Renners mogen tijdens de wedstrijd wisselen van fiets in een speciale materiaalpost, waar mecaniciens de vuile fietsen schoonmaken.
Veldrijden is vooral populair in België en Nederland. Het seizoen loopt van het najaar tot eind januari of begin februari, met het wereldkampioenschap als hoogtepunt.
Hoogerheide en de familie Van der Poel
Het veldrijden in Hoogerheide is nauw verbonden met de familie Van der Poel. Adrie van der Poel, die zelf wereldkampioen veldrijden werd en een succesvolle wegcarrière had, woont in de regio. De cross in Hoogerheide draagt zijn naam: de Grote Prijs Adrie van der Poel. Het parcours ligt in een bosrijk gebied met wisselende ondergronden en is vaak opgenomen in de wereldbekerkalender. In het seizoen 2026/27 is Hoogerheide zelfs de slotmanche: na twaalf wereldbekercrossen, beginnend in het Tsjechische Ostrava op 27 november 2026, valt op zondag 24 januari 2027 in Hoogerheide de beslissing in het eindklassement. Een dag eerder wordt in het Belgische Hamme gereden.
Zijn zoon Mathieu van der Poel groeide op met het veldrijden en werd een van de grootste renners in de geschiedenis van de sport, met acht wereldtitels bij de elite, meer dan enige andere man in de geschiedenis. Ook op de weg en op de mountainbike behaalde hij grote successen. Voor het publiek in Hoogerheide is hij bijna een thuisrijder.
De wereldkampioenschappen
Hoogerheide was gastheer van het wereldkampioenschap veldrijden in 2009, 2014 en 2023. Bij die toernooien kwamen tienduizenden toeschouwers naar het parcours, veel van hen uit België, waar veldrijden een volkssport is.
Bij het WK van 2009 won de Belg Niels Albert de titel bij de mannen, en Marianne Vos werd wereldkampioene bij de vrouwen. In 2014 ging de titel bij de mannen naar de Tsjech Zdeněk Štybar, en Vos won opnieuw bij de vrouwen. Bij het WK van 2023 stond de wedstrijd van de mannen in het teken van het duel tussen Mathieu van der Poel en Wout van Aert, de twee grote rivalen van hun generatie. Van der Poel won de titel. Bij de vrouwen won Fem van Empel.
Na Hoogerheide: Van der Poel schrijft geschiedenis
De wereldtitel van 2023 bleek het begin van een reeks. In 2024 in het Tsjechische Tábor en in 2025 in het Franse Liévin won Van der Poel opnieuw. In Liévin evenaarde hij met zeven titels het record van de Belg Erik De Vlaeminck. Bij de vrouwen won Fem van Empel in 2025 haar derde wereldtitel op rij.
In 2026 keerde het WK terug naar Nederland, al was het niet in Hoogerheide maar in Hulst, in Zeeuws-Vlaanderen, op het parcours van de Vestingcross. Van der Poel won daar op 1 februari met 35 seconden voorsprong op landgenoot Tibor Del Grosso, met de Belg Thibau Nys als derde. Het was zijn vierde wereldtitel op rij en zijn achtste in totaal, waarmee hij het record van De Vlaeminck verbrak. Bij de vrouwen werd het podium volledig Nederlands: Lucinda Brand werd voor de tweede keer wereldkampioene, voor Ceylin del Carmen Alvarado en Puck Pieterse.
Het parcours
Het parcours in Hoogerheide staat bekend als technisch en afwisselend. Er zijn stukken door het bos, zanderige passages, steile hellingen en trappen. Bij nat weer verandert het parcours in een modderbad, waardoor renners vaker moeten lopen en de fiets vaker moeten wisselen. Juist die afwisseling maakt het een parcours waar zowel sterke rijders als technisch begaafde renners goed tot hun recht komen.
Voor toeschouwers is het parcours aantrekkelijk omdat je op verschillende plekken dicht bij de renners kunt staan. Veel fans lopen tijdens de wedstrijd van de ene naar de andere plek om de renners meerdere keren te zien passeren.
De sfeer bij een cross
Een veldrit is meer dan een wedstrijd. Het publiek staat in de kou en de modder, vaak met een warme drank of een frietje in de hand. Supporters dragen de kleuren van hun favoriete renner en moedigen hem of haar luidkeels aan. Vooral in België heeft veldrijden een volkse, gezellige sfeer, die ook in Hoogerheide goed voelbaar is.
Marianne Vos en het vrouwenveldrijden
Marianne Vos is een van de grootste namen in de geschiedenis van het veldrijden. Ze won meerdere wereldtitels, waaronder twee in Hoogerheide. Het vrouwenveldrijden is de afgelopen jaren sterk gegroeid, met meer wedstrijden, meer aandacht en een generatie Nederlandse renners die de wereldtop domineert. Namen als Lucinda Brand, Puck Pieterse en Fem van Empel maakten de afgelopen jaren veel indruk. Sinds de titel van Van Empel in Hoogerheide in 2023 ging de wereldtitel bij de vrouwen telkens naar een Nederlandse.
Hoe volg je het veldrijden?
Veldrijden is in Nederland en België goed te volgen op televisie, zeker de wereldbekers en het wereldkampioenschap. Wie de sfeer wil proeven, kan ook zelf naar een cross gaan. Neem warme kleding en goede schoenen mee: het parcours is in de winter vaak nat en modderig.
Tot slot
Hoogerheide is uitgegroeid tot een van de belangrijkste plekken in het veldrijden. Met drie wereldkampioenschappen, een jaarlijkse topcross die in 2027 de wereldbeker afsluit en de verbinding met de familie Van der Poel heeft het dorp een vaste plaats in de geschiedenis van de sport. Voor wie het veldrijden wil leren kennen, is een bezoek aan Hoogerheide een uitstekende start.
